Rollen van de gemeenteraad
Ontdek de drie rollen van de gemeenteraad: kaderstellend, controlerend en volksvertegenwoordigend, en lees hoe de raad beleid vaststelt, het college controleert en inwoners vertegenwoordigt.
Kaderstellende rol
Het college voert de regels en plannen uit die de gemeenteraad vaststelt. De gemeenteraad stelt op hoofdlijnen het beleid en de bijbehorende budgetten vast. Zo geeft de raad richtlijnen aan het college over hoe het beleid uitgevoerd moet worden. Jaarlijks stelt de raad bijvoorbeeld de programmabegroting vast, de Omgevingsvisie en alle regels die binnen de gemeente gelden op een bepaald beleidsterrein (gemeentelijke verordeningen).
De kaders worden meestal op voorstel van het college vastgesteld. De raad weegt de verschillende belangen af en kan afwijken van de voorstellen. Ook kan de raad aanvullende plannen en regelgeving vaststellen. Raadsleden kunnen ook zelf een raadsvoorstel indienen, een zogenoemd initiatiefvoorstel. Het college geeft zijn zienswijze op het voorstel en voert het uit.
Controlerende rol
De raad controleert of het college de door de raad gestelde kaders uitvoert, zoals de programmabegroting, verordeningen en aanvullende beleidskaders. Daarnaast ziet de raad erop toe dat het college een goed dagelijks bestuur van de gemeente voert.
Het college heeft twee informatieplichten richting de raad:
- Actief: het college moet zich richting de raad verantwoorden over de gang van zaken in de gemeente en daarbij zelf nadenken over welke informatie de raad nodig heeft.
- Passief: het college verstrekt informatie als de raad daarom vraagt. (zie artikel 169 Gemeentewet)
Het afsprakenkader actieve en passieve informatieplicht geeft hieraan nadere invulling.
Daarnaast stelt de raad een rekenkamer in. Deze ondersteunt de controlerende rol van de raad door zelfstandig en onafhankelijk onderzoek te doen naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gemeentelijke beleid.
Lees meer over de Rekenkamer Sittard-Geleen
Meer weten over de controle-instrumenten van de raad? Lees het in het Reglement van Orde op overheid.nl:
Let op: De gemeenteraad controleert alleen op hoofdlijnen.
Volksvertegenwoordigende rol
De raad vertegenwoordigt alle inwoners, ondernemers en organisaties van Sittard-Geleen. Het gaat hierbij om het wegen van hun belangen in de besluitvorming. Raadsleden horen actief wat inwoners belangrijk vinden. Bijvoorbeeld tijdens werkbezoeken en interactieve bijeenkomsten. Ook kunnen burgers en belanghebbenden inspreken tijdens de Rondes.
Inwoners en instellingen maar ook ambtenaren kunnen in het Plein informatie delen met de raad.
Fracties onderhouden ook zelf contact met inwoners, ondernemers en organisaties.
Meer weten:
Zie: Contact met inwoners
De werkwijze van de raad is vastgelegd in het Reglement van Orde.