Onthouden van stemmen

Raadsleden kunnen een direct belang hebben bij de behandeling of besluitvorming over een dossier. Bijvoorbeeld omdat zij in Sittard-Geleen wonen en besluiten gaan over hun directe leefomgeving. Kan een raadslid dan stemmen en meepraten?

Stemrecht

Het stemrecht van een gekozen volksvertegenwoordiger is een belangrijke plicht. Deze plicht kan niet zomaar opzijgezet worden door de algemene regels over belanghebbenden en vooringenomenheid uit de Algemene wet bestuursrecht. Artikel 28 van de Gemeentewet is leidend. Dit betekent dat een raadslid zich bijna nooit mag onthouden van stemmen; stemmen is zelfs een verplichting.

Redenen om u te onthouden van stemmen

Er zijn twee strikte redenen om u te onthouden van stemmen (gebaseerd op twee uitspraken van de Raad van State in februari en maart 2013):

1. Er moet sprake zijn van een direct persoonlijk belang, bijvoorbeeld omstandigheden waaruit blijkt dat het om uw eigen belangen gaat.
2. Er moet daadwerkelijke beïnvloeding van de besluitvorming plaatsvinden, bijvoorbeeld door het indienen van moties of amendementen, of door actieve betrokkenheid bij de meningsvorming binnen of buiten de fractie.

Dus alleen als beide gevallen zich voordoen mag een raadslid zich onthouden van stemmen.

Beraadslaging

Als een besluit het raadslid persoonlijk direct of indirect aangaat, mag het raadslid niet deelnemen aan de beraadslagingen. Hij of zij mag dus niet het woord voeren over het onderwerp.
Gaat het besluit het raadslid niet persoonlijk direct of indirect aan, dan mag het raadslid wél deelnemen aan de beraadslagingen op grond van artikel 28 van de Gemeentewet . Wel kan het raadslid, op basis van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), overwegen om af te zien van deelname om de schijn van belangenverstrengeling te voorkomen.